Harnup (Keçi Boynuzu Özü)

Harnup; Akdeniz bölgesinde büyüdüğüm için harnup pekmezi bizim evlerde hiç eksik olmayan bir şeydi. Biraz öksürük, hastalık durumları olduğunda annem, babaannem hemen dayayıverirlerdi iç bak yarına bir şeyin kalmaz diyerek çocukluk ya içmemek için türlü türlü bahaneler uydururduk ama en sonunda teslim olurduk.

Aradan yıllar geçince anne de olunca ek gıda süreci falan derken baktım ki her yerde keçi boynuzu özü kullanıyor anneler, keçi boynuzu özlü pankekler, kekler, pudingler, yoğurda karıştıranlar sade verenler daha neler neler… Sonra dedim neymiş efendim bu keçi boynuzu özü ben çocukken pekmezi vardı öz de neymiş acaba diyerek başladım araştırmaya bir de gördüm ki gerçekten çok faydalı beş bin yıllık bir mucizeymiş. Şimdi size keçiboynuzu özü ve geçmişi hakkında hem oldukça ilginç hem de faydalı birkaç şey paylaşacağım.

 

Keçi Boynuzu Nedir?

Öncelikle keçiboynuzu  veya harnup, baklagiller familyasından olup Akdeniz ikliminin hüküm sürdüğü yerlerde doğal olarak yetişen ve baklaları (meyveleri) yenen, her mevsim yeşil çalı ya da ağaç formunda olan bir bitki türü.

Keçiboynuzu çekirdeği (tohumu) doğada ağırlığı değişmeyen bir tohum olmasından dolayı uzun yıllar Araplar, Osmanlılar ve Selçuklular döneminde ağırlık ölçüsü olarak kullanılmış, on altı tanesi bir dirhem ediyormuş. Satıcı iki dirhemlik (32 çekirdek) bir şey satarken lütfedip 1 çekirdek fazla tartarsa bu, malı alanın itibarını gösterirmiş. Olağandan fazla giyinen, süslenen kişilere iki dirhem bir çekirdek denmesi de bundan kaynaklanırmış. Yabani olan keçiboynuzu tohumlarına kırat ya da karat adı verilirmiş ve hassas ölçümü sayesinde yüzyıllar boyunca mücevher, elmas tartımında keçiboynuzu tohumu kullanılmış ve bugün mücevher ağırlık birimi olan kırat, karat adını keçiboynuzundan almış.

Şeker Yerine Alternatif

Birkaç yüzyıl öncesine kadar şeker yerine veya yapılan tatlılarda ağırlıklı olarak harnup kullanılırmış en çok da, sanırım bilmeyen yoktur nişasta süt ve keçiboynuzu pekmezi ile yapılan tatlı tam bir babaanne anneanne klasiği olma özelliği taşır. Ancak günümüzdeki beyaz şeker üretiminin başlaması ile bu kültür ve bu sağlıklı beslenme yapısı yok olmuş durumda. Harnup ağacı ilk 15 yıl hiç meyve vermeyen bir ağaçken Yetişkin bir ağaç 1000 kiloya kadar meyve verebilmektedir. Keçiboynuzu diğer adıyla harnup üretiminde anavatan olarak Güney Anadolu, Suriye, Kıbrıs, Yunanistan, İspanya, Fas, Tunus, Cezayir, Filistin ve Libya birinci sıralarda olurken ülkemizde Antalya, Mersin, Silifke, Datça dolaylarında yaklaşık 1500 km’lik sahil şeridinde doğal olarak yetişmekte ve Türkiye’de tıbbi bitki ihracatında en büyük payı Keçiboynuzu almaktaymış.

Nereden Bu Keçiboynuzu Merakı?

Bende ki bu keçiboynuzu merakı Ada’nın ek gıdaya yavaştan iyice alışmış yeni tatlara açık olduğu ve dokuzuncu aya doğru yol aldığı dönemlerde oldu bebeklerde yedi dokuz ay arası kullanımı uygun görülüyormuş ancak doktorunuza muhakkak danışın ben doktorumuza da danıştıktan sonra keçiboynuzu özünü keşfedip araştırmaya başladım  en merak ettiğim husus keçiboynuzu pekmezi ile keçiboynuzu özü arasındaki fark oldu bunları öğrendim ve sizlerle de paylaşmak istedim.

Keçiboynuzu Pekmezi ile Keçiboynuzu Özü Arasındaki Farklar:

Klasik yöntemlerde uzun süre ısıya maruz kalan pekmezde HMF değeri yükseliyormuş. HMF (hidroksi metil furfuralin) maddesi, miktarının yüksek olması kanserojenlerin yüksek oranda oluştuğunun da göstergesi oluyormuş ve üretim yapılan yerlerde de belirleyici olarak kontrolü yapılan bir bileşikmiş. Özellikle bizimde aldıktan sonra kek, puding gibi şeyler yaparken tekrar ısıya maruz kalacağını düşündüğümde gerçekten çok önemli bir konu olduğunu anladım.

Keçiboynuzu özü üretiminde ise keçiboynuzu vakum altında olduğu için sıcaklık 60 dereceyi geçmediğinden HMF değeri de yükselmiyor sağlıklı bir oluşum elde edilmiş oluyor yani keçiboynuzu özü ve pekmezi arasında ki en önemli fark burada açığa çıkıyor ancak burada da bitmiyor çünkü keçiboynuzu özü yapımında şeker ilavesi, çökeltici olması için toprak vs. de bulunmuyor ve böylece keçiboynuzunu en sağlıklı formda kullanmış oluyoruz.

Soğuk Sıkım/Pres Hakkında:

Burada bir diğer husus da soğuk sıkım/pres hakkında bilmemiz gerekenler şöyle ki:

Soğuk sıkım/pres çeşitli yağların üretiminde de kullanılan bir yöntem, ve bu yöntemde 27 derecenin altında üretim yapılıyor. Fakat bu yöntem bu şekliyle direkt olarak keçiboynuzunda kullanılamıyor. Nedeni keçiboynuzunun bu kadar düşük sıcaklıkta üretim yapıldığında oluşan maddede mikroorganizma üremesi olması ve oluşan ürünün ürün yararlı değil zararlı hale geliyor olmasıymış.

Nedir Bu Keçiboynuzu Özünün Faydaları?

Keçiboynuzunun ortalama %35’i düşük moleküler yapılı karbonhidratlardan oluşuyor ve gallik asit içeriyor, yine yaklaşık %40’ı yüksek moleküler yapılı nişastadan oluşuyor ve içeriğinde ki yağ oranının düşük olması dikkat çekiyor çünkü içeriğinde ki yağ oranı ancak %1 seviyelerinde olmasından dolayı da düşük kalorilidir.

Ayrıca A, B, B2, B3, ve D vitaminleriyle kalsiyum, sodyum, potasyum ve fosfor  yönünden son derece zengin olan keçiboynuzu, bu açıdan çocukların vücut ve zeka gelişimine büyük katkı sağlıyor.

Ancak burada en çok dikkat çeken kısım gallik asit sevgili anneler şöyle ki tam bir mucize niteliğinde insan sağlığı üzerinde öylesine çok yönlü özellikleri olan bir madde ki faydaları saymakla bitmiyor ve bu faydalardan yararlanmayı artıran tüm etkenler de keçiboynuzunda bulunan maddeler ile mümkün olunca insan evden eksik etmek istemiyor nedir bu faydalar derseniz de şöyle sıralayabiliriz ağrı kesici, astıma ve alerjiye karşı,  bakterileri yok etmede etkili, bronşite karşı, karaciğerleri toksinlerden arındırıcı, bağışıklık geliştirmeye oldukça etkili olan bir madde olarak karşımıza çıkmakta.

HARNUP Nerelerde Kullanılır?

Biz ailece keçiboynuzu özünü severek tüketiyoruz şeker yerine de alternatif olarak bir çok tarife yakışıyor, ve bir de keçiboynuzu unu var onu da eklemeyi unutmayayım. Çocuğunuz sade şekilde süt içmeyi sevmiyorsa keçiboynuzu unu/tozu ekleyerek de vermeyi deneyin gerçekten oldukça lezzetli oluyor. Sütün +1 yaş olduğunu da unutmayalım lütfen bir yaşından önce kansızlık olmaması açısından hiçbir tarifte süt kullanmıyoruz diyerek, keçiboynuzu ununu aktarlarda bulabileceğiniz bilgisini ekleyeyim. Keçiboynuzu özü gibi birçok tarifte tat vermekte de oldukça etkili anne olunca her şeyin en doğalını en faydalısı arıyoruz ben de burada sizlerle tecrübelerimi bildiklerimi öğrendiklerimi ve öğreneceklerimi paylaşıyorum.

Harnup Alırken Nelere Dikkat Edilmeli?

Keçiboynuzu özü alırken ısının 60 dereceyi geçmeden yapılmasına oldukça dikkat edin soğuk pres hakkında yukarıda bilgi verdim yani direk şişe üzerinde yazan yazıya aldanmayın burada hassas olmakta fayda var ben Ada’ya Upek marka kullanıyorum tadı ve kıvamından memnunum aynı şekilde Atışeri Mersin markasının güvenli olduğunu gördüm ve duydum kendileri ile İBS anne bebek fuarında ile sohbet etme imkanı buldum her iki markada zaten keçiboynuzunun bol miktarda yetiştiği akdeniz bölgesinde üretim yapmakta yine en çok bilinenlerden hünnap marka var yalnız ürün ilave vitaminler içeriyor şişe üzerinde de dört yaş ve üzeri için daha uygun olduğu belirtiliyor.

Sizin de tavsiyeleriniz varsa bekliyor küçük bir tarifle sevgilerimi yolluyorum.

 

Minik Bir Tatlı Arası

Keçiboynuzu Özü ile Puding (+1 yaş)

  • 1 su bardağı süt
  • 1 yemek kaşığı tam buğday unu
  • 2 yemek kaşığı keçiboynuzu özü (isteğe bağlı arttırılıp azaltılabilir)

Bir cezve de karışımı çırpma teli karıştırarak kaynayana ve kıvam alana kadar pişirin dilerseniz fındık veya cevizi toz hale getirip içine ekleyebilir bir kaseye boşaltıp yine isteğe bağlı mevsim meyveleri ile süsleyebilir ılık veya soğuk olarak bebeğinize yedirebilirsiniz. Oldukça lezzetli oluyor kendiniz için de aynı malzemelere ekstra kakao veya içerisinde dört beş kare bitter çikolata ekleyerek deneyebilirsiniz ben Nestle’nin %82 Bitter ile yapıyorum oldukça lezzetli olacağına emin olabilirsiniz deneyince bana yazmayı unutmayın sevgiler.

ilginizi çekebilir

2 yorum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir